اعتیاد

  نتايج يك تحقيق نشان مي دهد كه درصد اعتياد در سنين پايين در ايران رو به افزايش است
اين تحقيق توسط دكتر «عبدالرضا عزيزي» پزشك و درمانگر اعتياد، از بررسي شرح حال دوهزار فرد معتاد منتج شده و در آن رويكرد به اعتياد، به عنوان يك بيماري كه مستلزم درمان است، معرفي شده است.
محقق در اين پژوهش متوسط سن شروع اعتياد را ۲۴ سال ذكر كرده و افزوده است: از اين افراد بيش از ۵۱ درصد بين ۲۰ تا ۴۰ سال و ۴۵ درصد زير ۲۰ سال سن داشته اند.
به اعتقاد وي مهم ترين عامل اعتياد به مواد مخدر در ايران و به ويژه در بين جوانان، ريشه در اعتقادات و فرهنگ مردم دارد كه معضلات اقتصادي، بيكاري و نبود امنيت شغلي آن را تشديد مي كند.
در اين تحقيق همچنين به نقش خانواده به عنوان اصلي ترين مراكز كنترل رفتار فردي اشاره شده كه گاهي با آسيب پذير شدن خود، عاملي براي گرايش جوانان به اعتياد مي شود.
محقق معتقد است اين محيط در ايران طي چند سال اخير به علت اختلال در روابط والدين با فرزندان از جمله به سبب گرفتاري پدر، مادر و يا اعتياد آنها، متزلزل و ثبات آن با چالش روبه رو شده است.
دسترسي آسان به مواد مخدر در ايران (به خاطر همجواري با افغانستان و در مسير قاچاق بودن)، عدم يك برنامه مدون و پايدار براي پيشگيري از اعتياد، كمبود امكانات تفريحي، ورزشي و سركوب برخي از خواسته هاي طبيعي جوانان از جمله علل ذكر شده براي گرايش آنان به استعمال مواد مخدر است.
طبق نتايج اين پژوهش، دوستان و محيط نامناسب عامل روي آوري ۶۰ درصد افراد به مواد مخدر است و اين عامل خود در بازگشت به اعتياد همچنان پررنگ ترين عامل محسوب مي شود.
در اين پژوهش ۱۷ درصد معتادان درمان بيماري هاي بعضاً پيش پاافتاده مانند سرماخوردگي، دردهاي مفصلي، دردهاي عصبي و آرتروز را عامل استفاده از مواد مخدر ذكر كرده اند، كه به اعتقاد محقق اين نشانگر ميزان تاثير باورها و ضعف فرهنگي در خصوص مراجعه و اعتماد به پزشك است.
همچنين بسياري به اين علت كه در هنگام ترك اعتياد اذيت شده اند، به مصرف مجدد روي آورده اند كه اين مي تواند نتيجه خوددرماني و يا عدم درمان صحيح از سوي درمانگر باشد.
در اين پژوهش درخصوص نوع مواد مصرفي و ميزان آن توسط معتادان آمده است: سيگار، اولين ماده مصرفي در ۱۹/۷۳ درصد افراد است و اين معتادان قبل از اعتياد به مواد مخدر، سيگار مصرف مي كرده اند.
همچنين در اين تحقيق به بالا بودن مصرف «ترياك» در كشور اشاره شده است: نوع مصرف در ۳۴/۶۷ درصد بيماران ترياك، در ۳۸/۲۰ درصد افراد شيره ترياك و در ۱۲/۱۲ درصد معتادان هرويين است. نزديك به ۴۰ درصد افراد تجربه استعمال حشيش و ۵۰ درصد تجربه نوشيدن مشروبات الكلي را داشته اند.
از ديگر يافته هاي اين پژوهش، حصول يك رابطه معني دار و معكوس بين ميزان تحصيلات و اعتياد است. به اين معنا كه افراد تحصيلكرده كمتر دچار اعتيار به مواد مخدر مي شوند و بيش از ۹۰ درصد اين بيماران بي سواد بوده يا داراي تحصيلات ديپلم و زيرديپلم هستند.
در اين پژوهش در خصوص انگيزه هاي ترك اعتياد آمده است: بيش از ۶۰ درصد از معتادان با اعلام انزجار از ادامه اين روند و خسته شدن از وضعيت فعلي، براي ترك اعتياد اقدام مي كنند.
درمان نامناسب اعتياد توسط پزشكان ناوارد و ايجاد عوارض سوء براي فرد، ترس از اطلاع يافتن خانواده از اعتياد فرد در هنگام ترك اعتياد و ناتواني افراد در شناسايي پزشكان رازدار و معتمد، از جمله عواملي ذكر شده كه باعث مي شود فرد علي رغم ميلش به مصرف موادمخدر ادامه دهد.

    

 

کابوس و راه های مقابله با ان

كابوس و راه هاي مقابله با ان

كابوس چيست

كابوس،روياي ناراحت كننده اي است كه معمولا بطور نسبي شخص را وادار به بيدار شدن مي كند.در هنگام دچار شدن به كابوس،شخص ممكن است شمار زيادي از احساسات آزار دهنده از قبيل خشم،احساس گناه،غمگيني يا افسردگي را تجربه مي كند.اما متداولترين احساسات،ترس و اضطراب است.موضوع اضطراب ممكن است بطور كلي براي هر فرد و در هر زمان متفاوت باشد.احتمال مي رود معمولي ترين موضوع،موجب پريشاني خاطر و رنجيدگي مي شود.بزرگسالان معمولا با شخص مذكر و ناشناخته اي مواجه شده در حالي كه اطفال توسط يك حيوان يا شخص خيالي مورد تعقيب و آزار قرار مي گيرند.

چه كساني دچار كابوس مي شوند

تقريبا هركس گاه گاهي دچار كابوس مي شود.اكثر بچه ها بين سنين سه يا چهار و هفت يا هشت سالگي كابوس را تجربه مي كنند.به نظر مي آيد اين كابوس ها بخشي از مرحله ي عادي رشد وتكامل باشد.و عموما نشاني از مشكلات غير ارادي در بر ندارد.كمتر اتفاق مي افتد كه بزرگسالان دچار كابوس شوند،گرچه تحقيقات نشان مي دهد آن ها نيز گاه گاهي ممكن است دچار كابوس شوند.

در حدود پنج تا ده درصد آن ها ماهي يكبار يا بيشتر دچار كابوس مي شوند.

چه عواملي باعث بروز كابوس مي شوند

بعضي از كابوس ها ممكن است به علت مصرف دارو يا درمان توام با دارو يا ناشي از تحرك سريع آن ها و يا به علت شرايط جسماني نظير بيماري و تب باشد.كابوس هاي دوران اوليه ي كودكي احتمالا نشانگر كوشش در جهت آموختن راه هاي مقابله با ترس ها و مسائل عادي دوران كودكي است.بعضي افراد بعد از اينكه دچار سانحه ي ترس آوري مي شوند كابوس ها را تجربه مي كنند نظير عمل جراحي،از دست دادن عزيزي،مورد حمله ي كسي قرار گرفتن و تصادف شديد.كابوس هاي افراد از جنگ بر گشته در زمره ي اين نوع كابوس هاست.محتوي اين كابوس ها بطور بارزي مستقيما به سانحه ي ترس آوري مربوط بوده و كابوس اغلب به دفعات حادث مي شود.ديگر افرادي هم وقتي در ساعات بيداري دچار فشار عصبي مي شوند،نظير مشكلات شغلي يا تغيير شغل يا مشكلات حاصله در رابطه با از دست دادن عزيزي،نقل مكان،بارداري،نگراني مالي و...در نهايت،بعضي افراد دچار كابوس هاي مكرر مي شوند كه با استرس هاي ساعات بيداري زندگي روزمره شان ربطي ندارد.اين نوع افراد گمان مي رود خلاق تر،حساس تر،قابل اعتمادتر و عاطفي تر از حد معمول باشند.

براي مقابله با كابوس ها چه اقداماتي مي توان انجام داد

در واقع اين موضوع به منشاُ و علت كابوس بستگي دارد.اگر نقش مصرف دارو و معالجه با استفاده از دارو و يا بيماري را از علل كابوس به حساب نياوريم،در ساير موارد بحث و مشورت با پزشك توصيه مي شود.تشويق كودكان و نوجوانان به اين كه كابوس هاي خود را با والدين خود و يا با ديگر بزرگسالان درميان بگذارند كارمفيدي است و نياز به درمان هم ندارد.

اگر بچه اي از كابوس هاي تكراري و آزاردهنده رنج مي برد،ممكن است به كمك يك درمانگر نياز داشته باشد.شخص معالج ممكن است از بچه بخواهد چگونگي كابوس خود را روي كاغذ رسم كند،يا با شخصيت هاي وحشت برانگيز و تهديدكننده درون كابوس صحبت كند و يا در مضمون كابوس برحسب ميل خود تغييراتي ايجاد كند تا به اين ترتيب به بچه كمك كند تا احساس امنيت بيشتري نمايد و كمتر دچار ترس شود.

كابوس هايي كه در آن ها رويداد ترس آوري تكرار مي شود نشان دهنده ي يك روند طبيعي شفابخش مي باشد و اگر بهبودي ادامه يابد شدت و دفعات تكرار بكلي رفع خواهد شد و اگر بعد از چند هفته تغييري مشاهده نشود،مشورت با يك درمانگر توصيه مي شود.با تمرين خواب،بيننده اغلب مي تواند بياموزد كه چگونه زبان بصري و نمادي خواب خود را بفهمد و روابط جنبه هاي خواب و بيداري خود را مورد ملاحظه قرار دهد.كابوس اصولا خاطر انسان را پريشان مي كند اما شخص ممكن است قبل از اين كه به دقت به معني خواب توجه كند بخواهد از اثر پريشان كنندگي آن بكاهد.بعضي راه حل ها در كاهش اثر سوء كابوس موثراند،مانند نوشتن شرحي از كابوس يا رسم و نقاشي كردن آن،مجسم كردن شخصيت ها بطور خيالي،با شخصيت هاي كابوس صحبت كردن،تجسم يك پايان لذت بخش تر يا صرفا بازگو كردن آن به دفعات.در حاليكه از اين روش ها استفاده مي كنيد،خواب بيننده هرچه آسوده خاطرتر باشد بهتر است.كتاب هاي خوبي براي آموختن اين كه چگونه مباني خواب ها را درك كنيم وجود دارند.به نوبه ي خود خواب بيننده ممكن است مايل باشد از يك درمانگر تقاضاي كمك كند.گاهي اوقات كابوس ها به فشار عصبي(استرس) شديد يا تعارض هيجاني،

عاطفي ارتباط دارند كه مي توان به بهترين وجه ممكن بعد از مشورت با شخص معالج به حل و فصل آن ها پرداخت.وقتي مردد هستيد،نبايد در مشورت با شخص معالج تعلل نماييد.

ممكن است باعث تعجب شود وقتي متوجه شويد افرادي هم هستند  كه در واقع كابوس هايشان آن ها را آزرده نمي كند،اگرچه تجاربشان آن ها را پريشان مي كند.مطالعات نشان داده است كه در حدود نيمي از افرادي كه مكررا دچار كابوس مي شوند كابوس هاي خود را گيرا و جالب پنداشته و آن ها را واكنش هاي سازنده ي قواي ذهني خود به حساب مي آورند و آن ها را صرفا در زمره ي خواب ديدن به شمار نمي آورند.اين موضوع نشان دهنده ي اين واقعيت است كه طرز برداشت و نگرش شخص از كابوس ها كاملا حائز اهميت است.

از وحشت شبانه چه مي دانيد

اين نوع ترس ها كاملا متفاوت هستند.كابوس ها معمولا بعد از چند ساعت خواب دست مي دهند.فرياد كشيدن يا جابجا شدن،

حركاتي غير عادي هستند.رويا معمولا مفصل و در مدت كوتاهي دست مي دهد و خواب بيننده به زودي بعد از بيداري پي مي برد كه دچار كابوس شده است.

از طرف ديگر وحشت هاي شبانه طي يكي دو ساعت اول بعد از خوابيدن ظاهر مي شوند.جيغ كشيدن با صداي بلند و دست و پا زدن حركاتي متداول محسوب مي شوند.بيدار كردن شخص كار مشكلي است و معمولا بعد از بيداري،چيزي جز احساس كسالت روحي يا در صورت امكان تنها يك صحنه قابل يادآوري وجود ندارد.كابوس ها و ترس هاي شبانه از مراحل مختلف فيزيولوژيكي مختلف خواب ناشي مي شوند.

بچه هايي كه هنگام شب دچار وحشت مي شوند و ممكن است برآن شوند در حين خواب راه بروند يا رختخواب خود را خيس نمايند به علل اين ترس ها به خوبي پي نبرده اند.بچه ها معمولا تا قبل از رسيدن به سن بلوغ از آن ها خلاص مي شوند.اين ترس ها در بزرگسالان ممكن است مربوط به فشار عصبي باشد.اگر ترس هاي شبانه به دفعات دست دهند و مخصوصا آزار دهنده باشند،مشورت با پزشك ممكن است كار مفيدي باشد

اضطراب

   شرح بيماري

اضطراب‌ عبارت‌ است‌ از يك‌ احساس‌ ناراحت‌كننده‌ و مبهم‌ ترس‌، وحشت‌، يا خطر با منشاي‌ ناشناخته‌ كه‌ بر فرد مستولي‌ مي‌گردد. براي‌ بعضي‌ از افراد اين‌ حالت‌ ممكن‌ است‌ ناگهاني‌ روي‌ دهد و بر طرف‌ شود، اما براي‌ بعضي‌ ديگر اين‌ حالت‌ به‌ صورت‌ مزمن‌ در مي‌آيد. اضطراب‌ از نظر علمي‌ چندين‌ نوع‌ دارد: اضطراب‌ حاد ناشي‌ از موقعيتي‌ خاص‌، اختلال‌ در تطابق‌ يافتن‌ با شرايط‌ تازه‌، اختلال‌ اضطرابي‌ عمومي‌ شده‌، اختلال‌ هراس‌، اختلال‌ تنش‌زاي‌ پس‌ از حادثه‌، ترس‌ مرض‌گونه‌ و اختلال‌ وسواسي‌ ـ جبري‌.

    علايم‌ شايع‌

احساس‌ اينكه‌ يك‌ اتفاق‌ نامطلوب‌ يا زيانبار به‌ زودي‌ رخ‌ خواهد داد.
خشك‌ شدن‌ دهان‌، مشكل‌ در بلع‌، يا خشونت‌ صدا
تندشدن‌ تنفس‌ و ضربان‌ قلب‌، تپش‌ قلب‌
حالت‌ لرزش‌ يا پرش‌ عضلات‌
انقباض‌ عضلات‌، سردرد، كمردرد
عرق‌ كردن‌
مشكل‌ در تمركز
منگي‌ يا غش‌
تهوع‌، اسهال‌، كاهش‌ وزن‌
خواب‌آلودگي‌
تحريك‌پذيري‌
خستگي‌
كابوس‌
مشكل‌ در حافظه‌
ناتواني‌ جنسي‌

   علل‌

فعال‌ شدن‌ مكانيسم‌هاي‌ دفاعي‌ بدن‌ براي‌ مبارزه‌ يا فرار. ترشح‌ آدرنالين‌ از غدد فوق‌كليوي‌ افزايش‌ مي‌يابد، و موادي‌ كه‌ از تجزيه‌ آدرنالين‌ در بدن‌ جمع‌ مي‌شوند (كاتكول‌ آمين‌ها) نهايتاً بخش‌هاي‌ مختلف‌ بدن‌ را تحت‌تأثير قرار مي‌دهند. تلاش‌ براي‌ پرهيز از اضطراب‌ خود موجب‌ اضطراب‌ بيشتر مي‌شود.

   عوامل تشديد كننده بيماري

استرس‌ با هر منشاء (مثلاً مشكلات‌ اجتماعي‌ يا مالي‌)
سابقه‌ خانوادگي‌ اضطراب‌
خستگي‌ يا كار زياد
وقوع‌ مجدد موقعيت‌هايي‌ كه‌ قبلاً استرس‌زا بوده‌اند يا طي‌ آنها به‌ فرد آسيب‌ رسيده‌ است‌.
بيماري‌ جسماني‌
تكامل‌طلبي‌ غيرمنطقي‌
ترك‌ اعتياد يا الكل‌

    پيشگيري‌

از روش‌هاي‌ كسب‌ آرامش‌ يا مراقبه‌ براي‌ كاهش‌ استرس‌ بهره‌ بگيريد.
به‌ فكر تغيير شيوه‌ زندگي‌ خود باشيد تا استرس‌ كاهش‌ يابد.

   عواقب‌ مورد انتظار

اضطراب‌ عمومي‌ شده‌ را مي‌توان‌ با درمان‌ كنترل‌ كرد. غلبه‌ كردن‌ بر اضطراب‌ اغلب‌ موجبات‌ زندگي‌ بهتر و رضايت‌ بخش‌تري‌ را فراهم‌ مي‌آورد.

    عوارض‌ احتمالي‌

بروز اختلال‌ در روابط‌ اجتماعي‌ و شغلي‌
افزايش‌ ناگهاني‌ ميزان‌ اضطراب‌ ممكن‌ است‌ موجب‌ بروز حمله‌ هراس‌ و فرار از موقعيت‌ شود.
وابستگي‌ به‌ داروها
نامنظمي‌ ضربان‌ قلب‌

    درمان‌

 

   اصول‌ كلي‌

بهتر است‌ تحت‌ بررسي‌ و درمان‌ از نظر موارد خاص‌ تهديدكننده‌ يا منشاء استرس‌ كه‌ در ناخودآگاه‌ شما است‌ ولي‌ وجود دارد، قرار بگيريد.
به‌ فراگيري‌ روش‌هاي‌ كاهش‌ انقباض‌ ناخودآگاه‌ عضلاني‌ مثل‌ بازخورد زيستي‌ و روش‌هاي‌ كسب‌ آرامش‌ بپردازيد.
به‌ ورزش‌ هوازي‌ (آئروبيك‌) به‌ طور منظم‌ بپردازيد تا روح‌ و جسمي‌ آماده‌ داشته‌ باشيد.

   داروها

امكان‌ دارد داروهاي‌ ضداضطراب‌ مثل‌ بنزوديازپين‌ها براي‌ مدتي‌ كوتاه‌ تجويز شوند.
امكان‌ دارد از داروهاي‌ ضدافسردگي‌ براي‌ اختلال‌ هراس‌ استفاده‌ شود.

   فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري

فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري خود را حفظ‌ كنيد. فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري بدني‌ به‌ كاهش‌ اضطراب‌ كمك‌ مي‌كند.

   رژيم‌ غذايي‌

هيچ‌ نوع‌ رژيم‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود. تنها بايد از كافئين‌ و ساير مواد تحريك‌كننده‌، و نيز الكل‌ پرهيز كرد.

    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟

اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌ تان علايم‌ اضطراب‌ را داريد و خوددرماني‌ نتيجه‌اي‌ نداده‌ است‌.
اگر شما دچار احساس‌ ناگهاني‌ هراس‌ بيش‌ از حد شده‌ايد.
اگر دچار علايم‌ جديد و بدون‌ توجيه‌. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

اختلالات سازگاری

    شرح بيماري

اختلالات‌ سازگاري‌ عبارت‌ است‌ از علايم‌ احساسي‌ يا رفتاري‌ بيش‌ از اندازه‌ در پاسخ‌ به‌ يك‌ موقعيت‌ استرس‌زا در زندگي‌. در اين‌ حالت‌ فرد قادر نيست‌ آن‌ طور كه‌ انتظار مي‌رود با تغييرات‌ پيش‌ آمده‌ در زندگي‌ سازگاري‌ حاصل‌ كند، كه‌ اين‌ امر به‌ نوبه‌ خود باعث‌ خلل‌ وارد آمدن‌ به‌ كاركردهاي‌ فرد در زندگي‌ روزانه‌ مي‌شود.

   علايم‌ شايع‌

حتماً بايد يك‌ عامل‌ استرس‌زا قابل‌ شناسايي‌ وجود داشته‌ باشد. اين‌ عامل‌ استرس‌زا ممكن‌ است‌ خيلي‌ جزئي‌ به‌ نظر آيد، مثلاً مقدار كمي‌ ضرر مالي‌، يا حتي‌ مثبت‌ باشد، مثلاً ارتقاي‌ شغلي‌.
علايم‌ يا تغييرات‌ رفتاري‌ در عرض‌ 3 ماه‌ از ظهور عامل‌ استرس‌زا به‌ وجود مي‌آيند و حداكثر تا 6 ماه‌ پس‌ از رفع‌ عامل‌ استرس‌زا ادامه‌ مي‌يابند.
اختلال‌ رواني‌ ديگري‌ وجود ندارد (مثلاً افسردگي‌ اساسي‌، اختلال‌ اضطرابي‌، اختلال‌ شخصيت‌ و غيره‌).
علايم‌ و شدت‌ آنها در افراد مختلف‌ عيناً شبيه‌ هم‌ نيستند (نوجوانان‌ و سالمندان‌ معمولاً علايم‌ شديدتري‌ دارند). در كل‌، اين‌ علايم‌ عبارتند از مشكلات‌ خواب‌، بي‌قراري‌، تحريك‌پذيري‌، از دست‌ دادن‌ تمركز، خستگي‌، از جا پريدن‌، عصبي‌ بودن‌، افسردگي‌، اضطراب‌، گوشه‌گيري‌ و خودداري‌. همچنين‌ امكان‌ دارد احساساتي‌ مثل‌ ترس‌، خشم‌، گناه‌ و شرمساري‌، و انكار عامل‌ يا واقع‌ استرس‌زا وجود داشته‌ باشند (فرد طوري‌ رفتار مي‌كند كه‌ انگار هيچ‌ اتفاقي‌ نيافتاده‌ است‌).

    علل‌

 

    عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر

ميزان‌ نامطلوب‌ بودن‌ تغييراتي‌ كه‌ عامل‌ استرس‌زا به‌ وجود آمده‌ است‌.
اين‌ كه‌ آيا واقعه‌ استرس‌زا به‌ طور ناگهاني‌ رخ‌ داده‌ يا قبلاً انتظار آن‌ مي‌رفته‌ است‌.
اهميت‌ منحصر به‌ فرد واقعه‌ استرس‌زا در زندگي‌ فرد
نبود حمايت‌ مناسب‌ از فرد (مثلاً از طرف‌ خانواده‌، دوستان‌، و نيز ارتباطات‌ مذهبي‌، فرهنگي‌ و اجتماعي‌)
ميزان‌ آسيب‌پذيري‌ فرد به‌ تجربيات‌ استرس‌زا در زندگي‌

    پيشگيري‌

راه‌ خاصي‌ براي‌ پيشگيري‌ از آن‌ وجود ندارد.

    عواقب‌ مورد انتظار

معمولاً با موفقيت‌ در سازگاري‌ با تغييرات‌ زندگي‌ يا پايان‌ واقعه‌ استرس‌زا مشكل‌ خودبه‌خود حل‌ مي‌شود. در مواردي‌ كه‌ فرد نتواند خود به‌ تخفيف‌ علايم‌ كمك‌ كند، درمان‌ كمك‌كننده‌ خواهد بود. اختلال‌ سازگاري‌ اصولاً شايع‌ بوده‌ اما معمولاً موقتي‌ است‌.

    عوارض‌ احتمالي‌

مشكل‌ در حفظ‌ روابط‌ يا شغل‌
به‌ دراز كشيدن‌ اين‌ گونه‌ مشكلات‌ در نوجوانان‌
روي‌ آوردن‌ به‌ الكل‌ يا مواد مخدر براي‌ غلبه‌ بر علايم‌ و احساسات‌ نامطلوب‌
اضطراب‌ و افسردگي‌ مزمن‌

    درمان‌

 

    اصول‌ كلي‌

مراقبت‌ از خود، روان‌ درماني‌، و در بعضي‌ از موارد، استفاده‌ از دارو. انتخاب‌ درماني‌ بر مبناي‌ شدت‌ اختلال‌ سازگاري‌ و تأثيري‌ كه‌ بر زندگي‌ فرد گذاشته‌ است‌ خواهد بود.
خانواده‌ و دوستان‌ فرد مي‌توانند به‌ وي‌ در سازگاري‌ با واقعه‌ كمك‌ كنند. همچنين‌ فرد با كمك‌ آنها مي‌تواند در زندگي‌ خود تغييراتي‌ را به‌ وجود آورد كه‌ در آينده‌ بتواند سازگاري‌ بهتري‌ با وقايع‌ زندگي‌ داشته‌ باشد.
خود فرد هم‌ مي‌تواند روش‌ سازگاري‌ با واقعه‌ استرس‌زا را فرا گيرد، عوامل‌ استرس‌زا و احساسات‌ خود را در مورد آنها به‌ طور روزانه‌ يادداشت‌ كند، با دوست‌ خود در مورد تجربياتش‌ صحبت‌ كند، به‌ يك‌ گروه‌ حمايتي‌ بپيوندد، و سلامت‌ جسمي‌ خود را فراموش‌ نكند (رژيم‌ غذايي‌، ورزش‌، و خواب‌ مناسب‌).
روش‌هاي‌ روان‌ درماني‌ مختلفي‌ براي‌ كمك‌ به‌ فائق‌ آمدن‌ به‌ اختلال‌ سازگاري‌ موجود هستند و اثربخشي‌ آنها به‌ اثبات‌ رسيده‌ است‌. هر كدام‌ از اين‌ روش‌ها كه‌ مورد استفاده‌ قرار گيرد غالباً براي‌ مدت‌ كوتاهي‌ مورد نياز خواهد بود. در بعضي‌ از موارد ممكن‌ است‌ خانواده‌ درماني‌ توصيه‌ شود (از جمله‌ مشاوره‌ زناشويي‌).

    داروها

با توجه‌ به‌ اين‌ كه‌ اختلالات‌ سازگاري‌ معمولاً كوتاه‌مدت‌ هستند، معمولاً نيازي‌ به‌ دارو وجود ندارد. اما امكان‌ دارد براي‌ بي‌خوابي‌ يا ساير علايم‌ خاص‌، بسته‌ به‌ شدت‌ آنها، دارو تجويز شود.

    فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري

محدوديتي‌ براي‌ آن‌ وجود ندارد. حتي‌ توصيه‌ به‌ داشتن‌ يك‌ برنامه‌ ورزشي‌ منظم‌ مي‌شود. فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري بدني‌ به‌ كم‌ كردن‌ اضطراب‌ و استرس‌ كمك‌ مي‌كند.

    رژيم‌ غذايي‌

براي‌ حفظ‌ سلامتي‌ در حد مطلوب‌، يك‌ رژيم‌ غذايي‌ متعادل‌ داشته‌ باشيد.

    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟

اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده تان‌ علايم‌ اختلال‌ سازگاري‌ را داريد.
اگر علي‌رغم‌ شروع‌ درمان‌، علايم‌ بدتر شوند.
اگر دچار علايم‌ جديد و غيرقابل كنترل شده ايد. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

اختلالات خواب

 

   شرح بيماري

بي‌خوابي‌ عبارت‌ است‌ از اختلال‌ در خواب‌، از جمله‌ مشكل‌ در به‌ خواب‌ رفتن‌، مشكل‌ در باقي‌ ماندن‌ در حالت‌ خواب‌، بيدار شدن‌ متناوب‌، بيدار شدن‌ صبح‌ خيلي‌ زود، يا تركيبي‌ از اين‌ حالات‌. بي‌خوابي‌ در تمام‌ سنين‌ رخ‌ مي‌دهد، اما در سالمندان‌ شايع‌تر است‌. بي‌خوابي‌ ممكن‌ است‌ موقتي‌ باشد، مثلاً در اثر بروز كلي‌ بحران‌ در زندگي‌ يا تغيير شيوه‌ زندگي‌؛ يا مزمن‌ باشد، مثلاً به‌ علت‌ مشكلات‌ جسمي‌ يا رواني‌ يا خوردن‌ دارو

   علايم‌ شايع‌

بي‌قراري‌ به‌ هنگام‌ كوشش‌ براي‌ به‌ خواب‌ رفتن‌
خواب‌ كوتاه‌ و به‌ دنبال‌ آن‌ بيدار شدن‌ از خواب‌
خواب‌ طبيعي‌ تا صبح‌ خيلي‌ زود (4-3 صبح‌)، سپس‌ بيدار شدن‌ (غالباً همراه‌ با افكار ترسناك‌)
دوره‌هاي‌ بدون‌ خواب‌ كافي‌ به‌ طور متناوب‌ با دوره‌هاي‌ خواب‌ زياد يا خواب‌آلودگي‌ در زمان‌هاي‌ نامناسب‌

    علل‌

افسردگي‌، در اين‌ حالت‌ معمولاً فرد خيلي‌ زود از خواب‌ برمي‌خيزد.
پركاري‌ غده‌ تيروييد
اضطراب‌ ناشي‌ از استرس‌
مشكلات‌ جنسي‌، مثلاً ناتواني‌ جنسي‌
خواب‌آلودگي‌ و چرت‌ زدن‌ در طي‌ روز
محيط‌ پر سروصدا (از جمله‌ خرخر همسر)
آلرژي‌ها و خس‌خس‌ سينه‌ در صبح‌ زود
بيماري‌هاي‌ قلبي‌ يا ريوي‌ كه‌ باعث‌ تنگي‌ نفس‌ به‌ هنگام‌ دراز كشيدن‌ مي‌شوند.
بيماري‌ها يا اختلالات‌ همراه‌ با درد، مثلاً فيبروميوزيت‌ يا آرتريت‌ (التهاب‌ مفصل‌)
مشكلات‌ ادراري‌ يا گوارشي‌ كه‌ فرد را مجبور مي‌كنند در وسط‌ شب‌ براي‌ رفتن‌ به‌ توالت‌ از خواب‌ برخيزد.
مصرف‌ مواد محرك‌ مثل‌ قهوه‌، چاي‌ يا كولا
استفاده‌ از بعضي‌ از داروها، مثل‌ دكستروآمفتامين‌، داروهاي‌ كورتيزوني‌، يا داروهاي‌ دكونژستان‌ (رفع‌كننده‌ گرفتگي‌ بيني‌)
ساعات‌ كاري‌ متغير و نامنظم‌
محيط‌ يا منزل‌ جديد
پديده‌ جا ماندن‌ يا جلو افتادن‌ از زمان‌ به‌ هنگام‌ مسافرت‌هاي‌ هوايي‌ [ يعني‌ ساعت‌ بيولوژيك‌ بدن‌ نمي‌تواند خود را به‌ سرعت‌ با تغييرات‌ زماني‌ و در نتيجه‌ چرخه‌ روشنايي‌ و تاريكي‌ جديد ] هماهنگ‌ كند.
ورزش‌ نكردن‌
نوشيدن‌ الكل‌
سوء مصرف‌ دارو، از جمله‌ مصرف‌ زياده‌ از حد داروهاي‌ خواب‌آور
محروميت‌ از مواد اعتيادآور

    عوامل تشديد كننده بيماري

استرس‌، چاقي‌، مصرف‌ دخانيات‌

    پيشگيري‌

شيوه‌ زندگي‌اي‌ را در پيش‌ گيريد كه‌ الگوي‌ خواب‌ طبيعي‌ را به‌ هم‌ نزند (به‌ قسمت‌ اصول‌ كلي‌ درمان‌ مراجعه‌ كنيد). اگر خوابتان‌ نمي‌برد، برخيزيد و كاري‌ انجام‌ دهيد. از خوابيدن‌ طولاني‌مدت‌ در طي‌ روز خودداري‌ كنيد.
اجتناب‌ از هرگونه‌ علت‌ احتمالي‌ در صورت‌ امكان‌

    عواقب‌ مورد انتظار

اكثر افراد قادر به‌ پيروي‌ از الگوي‌ مناسب‌ هستند، البته‌ به‌ شرطي‌ كه‌ علت‌ زمينه‌ساز بي‌خوابي‌ آنها درمان‌ يا حذف‌ شود.

    عوارض‌ احتمالي‌

مزمن‌ شدن‌ بي‌خوابي‌ موقتي‌
خواب‌آلودگي‌ روزافزون‌ در طي‌ روز كه‌ تمام‌ جنبه‌هاي‌ زندگي‌ را تحت‌ تأثير قرار دهد.

    درمان‌

 

   اصول‌ كلي‌

سعي‌ كنيد استرس‌ خود را كم‌ كنيد. روش‌هاي‌ آرام‌سازي‌ خود را فراگيريد و به‌ كار بنديد.
تا چندين‌ ساعت‌ قبل‌ از خواب‌ از مواد محرك‌ استفاده‌ نكنيد.
براي‌ درمان‌ هرگونه‌ بيماري‌ زمينه‌ساز به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ كنيد و اگر دارويي‌ باعث‌ بي‌خوابي‌ شده‌ است‌ از پزشك‌ خود راهنمايي‌ و كمك‌ بخواهيد.
پيش‌ از خواب‌ در وان‌ آب‌ گرم‌ كمي‌ بياساييد.
اتاق‌ خواب‌ خود را تبديل‌ بكه‌ دفتر كار نكنيد. محيط‌ اطراف‌ را براي‌ خواب‌ هرچه‌ بهتر آماده‌ كنيد.
براي‌ به‌ خواب‌ رفتن‌، ذهن‌ خود را خاموش‌ كنيد و تنها به‌ افكار آرامش‌بخش‌ فكر كنيد. موزيك‌ ملايم‌ بگذاريد.
برنامه‌ خواب‌ خود را منظم‌ كنيد.
در صورت‌ امكان‌ مي‌توانيد از وسايلي‌ مثل‌ پنبه‌ گوش‌، چشم‌بند، يا پتوي‌ الكتريكي‌ استفاده‌ كنيد.
اگر علت‌ بي‌خوابي‌ رواني‌ باشد، روان‌درماني‌ يا مشاوره‌ مي‌تواند مفيد واقع‌ شود.

   داروها

در موارد زير امكان‌ دارد داروهاي‌ خواب‌آور تجويز شوند: اگر بي‌خوابي‌ موقتي‌ در كارهاي‌ روزمره‌ شما خللي‌ وارد كرده‌ باشد؛ اگر شما دچار بيماري‌ هستيد كه‌ مرتباً در خواب‌ شما اختلال‌ ايجاد مي‌كند؛ اگر احتياج‌ به‌ برقراري‌ الگوي‌ خواب‌ منظم‌ داريد.
استفاده‌ طولاني‌مدت‌ از خواب‌آورها ممكن‌ است‌ اثر عكس‌ داشته‌ باشد يا حتي‌ اعتيادآور باشد. هيچگاه‌ از قرص‌هاي‌ خواب‌آوري‌ كه‌ دوستتان‌ داده‌ است‌ استفاده‌ نكنيد.

   فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري

به‌ طور منظم‌ ورزش‌ كنيد تا به‌ اندازه‌ كافي‌ خسته‌ شويد، اما هيچگاه‌ تا 2 ساعت‌ قبل‌ از خواب‌ ورزش‌ نكنيد.

    رژيم‌ غذايي‌

رژيم‌ غذايي‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود، اما اگر قبلاً سوء هاضمه‌ خواب‌ شما را مختل‌ كرده‌ است‌، تا 3 ساعت‌ پيش‌ از خواب‌ چيزي‌ نخوريد. نوشيدن‌ يك‌ ليوان‌ شيرگرم‌ قبل‌ از خواب‌ براي‌ بعضي‌ از افراد مفيد است‌.

    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟

اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان‌ دچار بي‌خوابي‌ شده‌ايد.
اگر دچار علايم‌ جديد و غير قابل‌ توجيه‌ شده‌ايد. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.